english

Ο Νταλί και ο Φασισμός: Η Σκοτεινή Πλευρά του Νταντά

του Vicente Navarro

Η ισπανική μετάβαση από τη δικτατορία στη δημοκρατία πραγματοποιήθηκε υπό την κυριαρχία των συντηρητικών δυνάμεων που έλεγχαν το μηχανισμό του φασιστικού κράτους από το 1939 ως το 1978. Η ηγεσία των δημοκρατικών δυνάμεων είχε μόλις βγει από τη φυλακή ή είχε επιστρέψει στην Ισπανία από την εξορία και δεν μπορούσε να συγκριθεί με τις τεράστιες δυνάμεις που η Ακροδεξιά είχε στους πολιτικούς θεσμούς και στα μέσα ενημέρωσης, στα οποία ο έλεγχος της ήταν σχεδόν απόλυτος. Η κινητοποίηση των εργαζομένων ενάντια στη δικτατορία είχε συμβάλει στον τερματισμό της. Από το 1974 μέχρι το 1976, η Ισπανία είχε το μεγαλύτερο αριθμό απεργιών στην Ευρώπη, με στόχο τον τερματισμό της δικτατορίας. Ο Φράνκο πέθανε στο κρεβάτι του αλλά η δικτατορία τελείωσε στους δρόμους, με κινητοποιήσεις των εργαζομένων. Αυτή η λαϊκή πίεση ήταν σε θέση να τροποποιήσει, αλλά όχι να τσακίσει, το μηχανισμό του δικτατορικού κράτους.

Διαβάστε περισσότερα...

Η γέννηση μιας γιορτής: η Πρωτομαγιά

Απόσπασμα από το ομότιτλο κεφάλαιο στο βιβλίο του Eric Hobsbawm Ξεχωριστοί άνθρωποι. Αντίσταση, εξέγερση και τζαζ που κυκλοφόρησε το 2001 από τις εκδόσεις Θεμέλιο. Το κείμενο προέρχεται από ομιλία του συγγραφέα το 1990 για τα εκατό χρόνια της σοσιαλιστικής Πρωτομαγιάς. Οι υποσημειώσεις παραλείφθηκαν.


Το 1990 ο  Michael Ignatieff, γράφοντας στον Observer για το Πάσχα, παρατηρούσε πως οι «εκκοσμικευμένες κοινωνίες ποτέ δεν κατάφεραν να προσφέρουν υποκατάστατα των θρησκευτικών τελετουργιών». Και επισήμανε ότι η Γαλλική Επανάσταση «μπορεί να έκανε τους υπηκόους πολίτες, μπορεί να έβαλε το liberté, égalité, fraternité πάνω από την πόρτα όλων των σχολείων, μπορεί να έκλεισε τα μοναστήρια, αλλά πέρα από την 14η Ιουλίου δεν επέφερε κάποιο ρήγμα στο χριστιανικό εορτολόγιο». Το αντικείμενό μου αποτελεί ίσως το μοναδικό αδιαμφισβήτητο ρήγμα που επέφερε ένα κοσμικό κίνημα στο χριστιανικό ή σε κάποιο άλλο επίσημο εορτολόγιο, μια γιορτή που έχει καθιερωθεί όχι σε μία ή σε δύο χώρες, αλλά, το 1990, επισήμως σε 107 κράτη. Και το σημαντικότερο, είναι μια επέτειος που δεν την καθιέρωσε η εξουσία κυβερνήσεων ή κατακτητών, αλλά ένα καθόλα ανεπίσημο κίνημα φτωχών ανδρών και γυναικών. Μιλώ για την Πρωτομαγιά, την παγκόσμια μέρα του κινήματος της εργατικής τάξης, τα εκατό χρόνια της οποίας γιορτάσαμε το 1990, μιας που καθιερώθηκε το 1890.

Διαβάστε περισσότερα...

Η Πρωτομαγιά στον Κινηματογράφο

Του Γιάννη Φραγκούλη.

Είναι αλήθεια ότι ουσιαστικά δεν υπάρχουν ταινίες που να αναφέρονται στην Πρωτομαγιά, με την έννοια του ντοκουμέντου, αν εξαιρέσουμε κάποια τηλεοπτικά ντοκιμαντέρ, τα οποία εδώ δε μας ενδιαφέρον, επειδή δε μας δίνουν μια επεξεργασμένη πληροφορία, επειδή δεν είναι κινηματογράφος. Θα μας ενδιέφερε εδώ το πως η Πρωτομαγιά έχει εμπνεύσει τους σκηνοθέτες και τους σεναριογράφους για να κάνουν το δικό τους, προσωπικό, έργο. Με αυτή την έννοια η Πρωτομαγιά και τα νοήματα με τα οποία είναι φορτισμένη, κοινωνικά, πολιτικά, ιδεολογικά, θα μπορούν να βρουν τη συνέχειά τους στη μεγάλη οθόνη και να ζουν για πάντα εκεί.

Διαβάστε περισσότερα...

Οι ματωμένοι Μάηδες του Μεσοπολέμου

Των Κώστα Παλούκη, Νατάσας Κεφαλληνού.

Η εργατική πρωτομαγιά είναι μια απεργιακή γιορτή ταυτισμένη με τους αγώνες υπεράσπισης των δικαιωμάτων της εργατικής τάξης. Θα υποστήριζε κανείς ότι είναι μια εθιμοτυπική συμβολική γιορτή, θεωρητικά ακίνδυνη, δεν υπήρξε ποτέ μια απεργία διαρκείας. Ωστόσο, ήταν μια πολιτική απεργία και αυτό την καθιστούσε πάντοτε εχθρική. Οι εργάτες και οι εργάτριες συμμετέχοντας στην Εργατική Πρωτομαγιά παύουν, θεωρητικά, να φαντάζονται τον εαυτό τους ως μια ατομικότητα, αλλά, έστω και για μια μέρα,  ως μία κοινότητα με συγκεκριμένη ταξική θέση μέσα στο παραγωγικό, αλλά κυρίως μέσα στο πολιτικό σύστημα. Προβάλλεται δηλαδή η εργατική τάξη ως πολιτική δύναμη αυτόνομη, ανεξάρτητη από το πολιτικό σύστημα και με πολιτικά εργατικά δικαιώματα. Η εργατική ταυτότητα αναδύεται μέσα από την πολλαπλότητα των ταυτοτήτων που φέρει ο κάθε εργάτης ως η πιο καθοριστική. Η ηθική και ιδεολογική απονομιμοποίηση της Πρωτομαγιάτικης διαδήλωσης, η πολιτική ενσωμάτωση, η απαξίωση αποτελούσε πάντοτε το καρότο στις στρατηγικές όλων των αστικών κυβερνήσεων.  Η καταστολή και ο στιγματισμός της ως μία μέρα αίματος και βίας, σε αντίθεση με την ανοιξιάτικη πρωτομαγιάτικη γιορτή των λουλουδιών και της χαράς ήταν το «μαστίγιο» της ίδιας πολιτικής.  Αυτός ο πολιτικός ιδεολογικός ταξικός χαρακτήρας, ο βίαιος και αιματηρός χρωματισμός κατέστησε την Πρωτομαγιά ως μια μέρα που ανάλογα με τις συγκυρίες της ταξικής διαπάλης της κάθε χώρας καθόρισε πολιτικές εξελίξεις.

Διαβάστε περισσότερα...
Συνδρομή σε αυτήν την τροφοδοσία RSS